Yüz Tanıma Algoritması Nedir ve Nasıl Çalışır?

Yüz tanıma algoritması, teknoloji aracılığıyla bir insan yüzünü tanımanın yoludur. Bir yüz tanıma sistemi, bir fotoğraf veya videodaki yüz özelliklerini haritalamak için biyometri kullanır. Bir eşleşme bulmak için bilgilerine sahip olunan yüzleri bir veritabanıyla karşılaştırır. Yüz tanıma, bir kişinin kimliğini doğrulamaya yardımcı olabilir, ancak aynı zamanda gizlilik sorunlarını da gündeme getirmektedir. Yüz tanıma pazarının 2017’de 4 milyar dolardan 2022’de 7.7 milyar dolara büyümesi bekleniyor. Bunun nedeni, yüz tanımanın birçok ticari uygulamaya sahip olmasıdır. Gözetimden pazarlamaya kadar her şey için kullanılabilir.

Yüz Tanıma Teknolojisi Nasıl Çalışır?

Bir fotoğraf veya videodan yüzünüzün bir resmi çekilir. Yüzünüz yalnız veya kalabalıkta görünebilir. Resminiz sizi dümdüz veya neredeyse profile baktığınızı gösterebilir.

Yüz tanıma yazılımı yüzünüzün geometrisini okur. Anahtar faktörler, gözleriniz arasındaki mesafeyi ve alından çeneye olan mesafeyi içerir. Yazılım, yüzünüzü ayırt etmenin anahtarı olan yüz simgelerini (bir sistem bunlardan 68’ini tanımlar) tanımlar. Sonuç: yüz imzanız ortaya çıkar.

Yüz imzanız bilinen yüzlerden oluşan bir veri tabanıyla karşılaştırılır. En az 117 milyon Amerikalı, bir veya daha fazla polis veri tabanında yüzlerinin görüntülerine sahiptir. Mayıs 2018 tarihli bir rapora göre, FBI aramalar için 412 milyon yüz görüntüsüne erişim sağlamıştır.

Yüz Tanıma Ne Kadar Doğru Sonuçlar Verir?

Konunun uzmanları, yüz tanımanın yanlış tanımlamalara yol açabileceğinden endişe ediyor. Örneğin kolluk kuvvetleri, toplumsal bir olay esnasında aslında orada olmayan bir kişiyi tanımlamak için yüz tanıma teknolojisini kullanırsa? Bunun olma ihtimali ne kadar, bu teknoloji sürpriz karışıklıklara sebep olabilir mi?

Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü tarafından yapılan testler, Nisan 2020 itibariyle en iyi yüz tanıma algoritmasının sadece %0,08 hata oranıyla övündüğünü söylüyor. Bu sonuç, en iyi algoritmanın %4,1 hata oranına sahip olduğu 2014 yılına göre büyük bir gelişme olarak görülebilir.

Ancak, Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi’nin (CSI) 2020’de yayınladığı bir habere göre, insanları bir vesikalık fotoğraf veya sabıka fotoğrafı gibi statik görüntülerle eşleştirmek için tanımlama algoritmaları kullanıldığında doğruluk daha yüksek.

Gerçek dünyada ise doğruluk oranları genellikle daha düşüktür. CSI’in yapmış olduğu bir teste göre (Yüz Tanıma Satıcısı Testi), yüzler yüksek kaliteli sabıka fotoğraflarıyla eşleştirildiğinde bir algoritmanın hata oranının %0,1’den, halka açık yerlerde çekilmiş kişilerin resimleriyle eşleştirildiğinde %9,3’e yükseldiğini buldu. Özellikle nesneler doğrudan kameraya bakmadığında veya gölgeler veya nesneler tarafından kısmen gizlendiğinde hata oranları arttı.

Yaşlanma ise yüz tanıma teknolojisindeki başka bir zorluk. Çünkü Yüz Tanıma Satıcısı Testi, orta kademe yüz tanıma algoritmalarının, 18 yıl önce çekilmiş nesnelerin fotoğraflarını eşleştirmeye çalıştıklarında neredeyse 10 kat artan hata oranlarına sahip olduğunu söylemiştir.

Yüz Tanıma Teknolojisi Kullanan Şirketler

Günümüzde işletmeler, genellikle tüketicilerin ürün veya hizmetlerini kullanmasını kolaylaştırmak için yüz tanımayı çeşitli şekillerde kullanıyor.

Seyahat: British Airways, ABD’li yolcuların uçuşlarını kolaylaştırmak için yüz tanıma özelliğini kullanıyor. Yolcuların kimliklerini doğrulamak için yüzleri bir kamera tarafından taranabiliyor. Bu sayede yolcular pasaport veya biniş kartı göstermelerine gerek kalmadan binebiliyorlar.

Apple: Apple, yüz tanımada öncü olarak kabul edilebilir. Teknoloji devi, tüketicilerin telefonlarının kilidini açmasına, uygulamalara giriş yapmasına ve sadece akıllı telefonlarına ve diğer cihazlarına yüzlerini göstererek alışveriş yapabilmesine uzun süredir olanak sağlıyor.

Bankacılık: HSBC ve Chase gibi bankacılık devleri, müşterilerin mobil bankacılık uygulamalarında oturum açmasına izin vermek için zaten Apple’ın FaceID’sini kullanıyor. Diğer finans kuruluşları, müşterilerin çevrimiçi alışverişleri onaylamak için telefonlarının kameralarını kullanmalarına izin vermek için yüz tanımayı test ediyor.

Sigorta: Cigna, Çin’deki müşterilerin yazılı bir imza yerine fotoğraflarını kullanarak sağlık sigortası talebinde bulunmalarına olanak tanıyor. Sigorta şirketi, bunun sigorta dolandırıcılığını azaltmanın bir yolu olduğunu söylüyor.

Meşrubatlar: Coca-Cola uzun zamandır yüz tanıma teknolojisini kullanıyor. Örneğin şirket, Çin’deki bazı otomat makinelerinde şişeleri geri dönüştüren müşterileri ödüllendirmek için bu teknolojiyi kullanıyor. Ayrıca, bazı ülkelerdeki müşterilere otomatları kullandıklarında kişiselleştirilmiş reklamlar göndermek için yüz tanıma özelliğini kullanıyor.

Yüz Tanıma Teknolojisinin Artıları ve Eksileri

Nispeten yeni bir teknoloji olarak, yüz tanımanın artıları ve eksileri hâlâ çözüm aşamasında. Ancak burada, bu teknolojinin hem olumlu hem de olası olumsuz yönlerinin kısa bir listesine bakalım.

Artıları

  • Kayıp kişileri bulma: Kolluk kuvvetleri yüz tanıma teknolojisi sayesinde bazen yıllarca kayıp olsalar bile, kayıp çocukların izini sürebildiler.
  • Suçluları belirleme: Kolluk kuvvetleri, suçluları veya suçlardaki şüphelileri belirlemek için yüz tanıma özelliğini de kullanabilir.
  • Uçmayı daha güvenli hale getirmek: Dünyanın dört bir yanındaki havaalanları, suçluları ve potansiyel tehditleri havaalanlarına girerken veya uçağa binmeye çalışırken belirlemek için yüz tanıma özelliğini kullanıyor.
  • Daha verimli alışveriş? Perakendeciler, tüketicilerin ödeme yapmasını kolaylaştırmak için yüz tanıma özelliğini kullanabilir. Şirketler müşterileri nakit veya kredi ile ödemeye teşvik etmek yerine, satın alımlarını anında hesaplarına yüklemek için yüz tanıma özelliğini kullanabilir.

Eksileri

  • Gizliliğe yönelik bir tehdit mi? Yüzünüzün kolluk kuvvetlerinin dokunabileceği bir veri tabanına kaydedilmesini ister misiniz? Şirketlerin yüzünüzün kaydedilmiş bir görüntüsüne sahip olmasını ister misiniz? Pek çok kişi, yüz tanımanın kişisel mahremiyetin bir başka erozyonu olduğundan endişe ediyor.
  • Yanlış Kimlik Tespiti Tehlikesi: Yüz tanıma teknolojisi mükemmel değil. Ya bir kolluk kuvveti, en sevdiğiniz spor müsabakasına giderken yanlışlıkla sizi suç zanlısı olarak tanımlarsa?
  • Kötü Niyetli Kişilerce Kullanılan Nesneler: Suçlular, maske takarak veya yüz maskesi takarak yüz tanıma teknolojisini kandırabilir. Bu durum teknolojinin etkinliğini azaltabilir.
  • Yaşlanmayla Beraber Yüzün Çehresinin Değişmesi: Araştırmalar, insanlar yaşlandıkça ve özellikleri değiştikçe, yüz tanımanın onları tanımlamanın giderek zorlaştığını ortaya koymuştur.