10 Maddede 5G Teknolojisi Nedir?

İnsanların geliştirdiği teknolojiler her zaman büyük değişimler yaratmış, öyle ki tarihsel dönemlere adını bile vermiş. Bunlardan biri olan içinde yaşadığımız dijital çağda ise, son dönemde en çok konuşulan konulardan biri; 5G teknolojisi. Peki devrim yaratacağı söylenen bu teknoloji nedir ve hayatımızı nasıl etkileyecek? Gelin hep birlikte 10 maddede 5G teknolojisini beraber keşfedelim.

1- 5G Teknolojisi Nedir?

5G teknolojisini kısaca beşinci nesil kablosuz ağ teknolojisi olarak tanımlayabiliriz. Dijital dünyanın büyüyüp dönüşmesi ile birlikte buna bağlı olarak standart altyapılar da sürekli yenilenmektedir. Mobil ağ teknolojisinin son versiyonunun ise 4G standartlarıyla mümkün olmayan olanakları sunarak, günlük yaşamımız ve tüm sektörler üzerinde etkili bir değişim yaratması tüm dünya tarafından bekleniyor.

2- 5G Teknolojisi ile Gelen Yeni Özellikler Neler?

5G teknolojisinin sunduğu yeni özelliklerin en başında yüksek hız geliyor. 5G ile veri iletim hızı, kullanılan bant genişliğine göre değişerek 4G’nin 10 ile 100 katı arasındaki değerlere çıkıyor. Bu sayede saniyede 10 ile 50 gigabayt (Gbps) arasında hıza ulaşılarak yüksek boyuttaki veriler kolaylıkla transfer edilebiliyor.

5G’nin bir diğer özelliklerinden birisi ise kapasite artışı sunuyor olması. 5G teknolojisi ile aynı anda daha fazla cihazın ağa bağlanabilmesi, IoT’un (Nesnelerin İnterneti) günlük hayatımızda daha fazla yer alacağının bir habercisi niteliğinde. Bunun yanı sıra, bulut teknolojisinin de ön plana çıkmasıyla daha zengin bir medya deneyimi kullanıcıları bekliyor.

5G teknolojisinin ağ üzerinden cihazlar arası iletişimdeki gecikmeyi azaltması da yeni özellikler arasında yer almakta. Bu sayede normal kabul edilen gecikme süresi 50 ile 100 milisaniyeden birkaç milisaniyeye iniyor. Bu özellikle birlikte artırılmış gerçeklik deneyimi neredeyse gecikme olmadan gerçek zamanlı yaşanabiliyor. Bunun yanı sıra otomatik sürüş teknolojisinde otonom araçların birbiriyle anlık iletişim kurabilmesi de mümkün hale geliyor.

5G altyapısı kilometrekarede 1 milyon adet cihaza bağlantı sağlayabilecek. Bu da özellikle IoT tarafında çok daha fazla sensor, çok daha yüksek veri akışı ve yeni olanaklar sunuyor.

3- 5G Teknolojisi Nasıl Çalışıyor?

5G teknolojisinde şu anda en çok kullanılan bant genişliği, 1 GHz ile 6 GHz aralığındaki orta bant genişliğidir. Bu frekanslarda çok yüksek bir hıza ulaşmak mümkün olmazken, 6 GHz altındaki değerlerin sıklıkla tercih edilmesinin sebebi ise uzun mesafede duvar gibi engellere nüfuz edebiliyor olması. Bu sayede bir şehirde yüzlerce yeni hücrenin kurulmasına gerek kalmadan çok geniş bir ağ oluşturabilmenin de yolu açılıyor.

300 GHz’ye varan yüksek bant genişliği (milimetre dalga) ise 5G’nin vadettiği yüksek hızlı bir veri transferi sunarken, orta bant aralığının aksine engelleri aşamıyor. Öyle ki milimetre dalga aralığında bir altyapı için yüzlerce veya binlerce küçük hücre gerekiyor. Bu sebeple belli bir bütçe ve zaman gerektiren yüksek bant genişliği kullanımının ileriki yıllarda yaygınlaşacağı düşünülüyor.

4- 5G Teknolojisine Neden İhtiyaç Var?

Dijital dünya günden güne büyüyor. Video ve müzikler başta olmak üzere veri girişi tüketimi sürekli artarken, hemen hemen her sektör dijitalleşme yolunda ilerliyor. Mevcut mobil ağ teknolojisinde ise bu durum bazı sorunlara sebep olabiliyor.

4G teknolojisi ile aynı bölgede, aynı anda insanlar çevrimiçi mobil hizmetlere ulaşmaya çalıştığında aksamalar ve kesintiler meydana gelirken; 5G sayesinde düşürülen gecikme süresi bu durumu ortadan kaldırarak binlerce cihazın aynı anda bağlanmasına imkan sağlıyor. Bunun sonucunda ise hizmetlerin hızlanması ve iyileştirilmesi mümkün hale geliyor.

Akıllı tesis ve akıllı şehirler için de yine hız ve gerçek zamanlı ağ kullanımı önem taşıyor. Pek çok nesnenin dijital ortama taşınması daha yüksek kapasite gerektirirken, 4G standartlarının olanaklarını aşan bu ihtiyaca ancak 5G teknolojisi cevap verebiliyor.

5- 5G’nin Son Kullanıcı için Önemi Nedir?

Nisan 2019 itibarıyla mobil ağ kullanıcı sayısının 4 milyar olduğunu göz önünde bulundurursak, 5G’nin son kullanıcılar için önemini tahmin etmek pek de zor değil. Yoğun tempoda geçen hayatlarda, zaman herkes için çok kıymetli. Bu yüzden alışveriş yaparken, film veya müzik indirirken ya da internet üzerinden herhangi bir işlem yaparken, bunun en kısa sürede gerçekleşmesini istiyoruz. 5G teknolojisi bu noktada son kullanıcıları sevindirecek olanaklar getiriyor.

Oyun ve filmlerin bulut ortamına taşınarak kullanıcıların bunları herhangi bir ekran üzerinden açabilmesi mümkün hale geldi bile. Bunun yanı sıra şu anki teknoloji ile film indirme süresi dakikalar alırken, 5G teknolojisi ile birlikte HD kalitede bir film saniyeler içerisinde indirilebiliyor. Ayrıca online bilgisayar oyunlarının donma ve gecikme gibi sorunlar olmadan oynanabilmesi ise oyun tutkunlarını sevindirirken; yine evde kullanılan akıllı cihazların birbirine bağlanarak kullanıcıya kolaylık sağlaması da önemli bir nokta olarak yer alıyor.

6- 5G Farklı Sektörleri Nasıl Etkileyecek?

Medya ve Eğlence: Pandeminin yaşam şartlarını değiştirdiği dünyada, diğer tüm sektörler gibi eğlence sektörü de bu sürece uyum sağlıyor. Bu aşamada 5G teknolojisi ile buluşan sektör, artırılmış ve sanal gerçeklik teknolojileri ile gerçek zamanlı eğlence deneyimleri sunarken; karma gerçeklik kulaklıkları gibi görüntüleme aksesuarları ile eğlence kalitesi artıyor.

Eğitim: 5G ile öğrenciler, artırılmış ve sanal gerçeklik teknolojileri aracılığıyla çok yönlü ve zengin bir eğitim imkanına erişme fırsatı bulacak. Aynı zamanda bu teknolojiler uzaktan öğrenim modelini de destekleyerek daha hızlı ve kaliteli bir eğitim ortamı sağlayacak.

Üretim: Bu sektörde 5G ağları, üreticiler ve telekom operatörlerine yapay zeka, artırılmış gerçeklik, otomasyon ve IoT gibi teknolojilerden faydalanarak akıllı fabrikalar kurma şansı sunuyor.

Perakende: Online perakendecilik karşısında zor durumda olan gerçek mekanlarda hizmet sağlayan perakendeciler de 5G teknolojisinden faydalanarak yeni müşteri deneyimleri sunmaya hazırlanıyor. Yapay zekayla donatılmış kameralar ve otomatik ödeme gibi deneyimler de ileride alışveriş süreci kolaylaştırılacak.

Sağlık: 5G hem doktorlar hem de hastalar için sağlık alanını yeni bir boyuta taşıyacak. Örneğin doktorlar gecikme olmaksızın dünyanın herhangi bir yerinden robotlar aracılığıyla hastalarının ameliyatlarını gerçekleştirebilecek. Yapay zeka teknolojili giyilebilir bir insülin pompası ile ise hastanın doktoruna diyabet yönetimi üzerine kişiselleştirilmiş öneriler sunulabilecek.

7- 5G Teknolojisinin Avantajları Nelerdir?

5G ile birlikte akıllı telefonlarda enerji kullanımı minimum seviyeye inerken, %90 oranında pil tasarruf bekleniyor. Bunun yanı sıra bu teknoloji ile saatte 500 km’nin üstündeki hızlarda bile kesintisiz iletişim sürdürülebiliyor.

Diğer bir avantajı ise şebeke kapasitesinin bölümlenerek sağlanması. Belli bir alanda kullanılan servislere uygun olarak ayrım yapılarak, örneğin aynı ev içinde bir su ısıtıcısına düşük hız sağlanırken, 4K bir televizyona ise yüksek hız sunulabiliyor.

Yeni özelliklerin getirdiği olanaklar ile kişiselleştirme yeteneklerinin daha da gelişmesi öngörülüyor. Örneğin sürücüsüz araç ve akıllı telefonun birbirine bağlı olduğu bir durumda, biz mağazada telefon üzerinden alışverişimizi tamamlarken arabamız bizi çıkış kapısında bekliyor olacak.

Ayrıca 5G teknolojisi ile oyun, film ve müziklerin bulut platformlarına taşınması ile birlikte veri iletimi daha hızlı ve kolay hale geliyor. Bu şekilde veriler belli bir cihazdan koparak internet temeline yerleşiyor. Böylece mobil ağ bağlantısına sahip herhangi bir ekrandan çok sayıda depolanmış veriye ulaşmak mümkün oluyor.

8- 5G Teknolojisi Güvenli Midir?

Yapılan araştırmalar 5G teknolojisinin tamamen güvenli olduğunu işaret ediyor. 5G radyo kuleleri, mevcut 4G, WiFi ve diğer kablosuz teknolojilerle aynı güvenlik düzenlemelerine tabidir. Yakın zamanda Dünya Sağlık Örgütü’nün ve bağımsız araştırmacıların da de yaptığı çalışmalar sonucu insan sağlığına olumsuz etkileri olmadığını açıklandı. Yani ölçümler, 5G teknolojisinin insan sağlığına zarar vermediğini anlatıyor. Bu açıklamanın yanı sıra 5G ve sağlık kapsamındaki araştırmalar hala daha devam etmekte.

9- Türkiye’de ve Dünyada 5G Teknolojisi

5G teknolojisi 2018’de Amerika’da ve tüm dünyada yayılmaya başladı. 2021’in sonlarında ise daha geniş çapta bir erişim sağlanması beklenmesinin yanı sıra; belli bir bütçe gerektiren altyapı kurulum çalışmaları ve son teknoloji ile uyumlu cihazlara duyulan ihtiyaç bunun yaygınlaşmasının zaman alacağını gösteriyor. Bununla birlikte Samsung, Motorola, Huawei, LG gibi markalar şimdiden 5G uyumlu cihazlarını duyururken, Apple ise 5G teknolojisine uyumlu iPhone 12 serisini tanıtmaya hazırlanıyor.

Türkiye’de ise, mobil operatörler Turkcell ve Vodafon mevcut altyapılar üzerinden 5G hız testlerini gerçekleştirdi. Özel ve devlet destekli altyapı ve güvenlik çalışmaları ise 3 yıldan beri sürdürülürken ilerleyen yıllarda 5G’nin tüm Türkiye genelinde yaygınlaşması bekleniyor.

10- 5G Teknolojisinin Geleceği

Teknolojinin geleceği; sanal ve artırılmış gerçeklik, nesnelerin interneti (Iot), otonom sürüş gibi uygulamaları sayesinde giderek hız kazanıyor. Bunun yanı sıra 5G 5G, haftalar ya da aylar yerine sadece saatler içinde yüksek kaliteli, kişiselleştirilmiş hizmetler geliştirebilen ve sunabilen şirketler için çok büyük bir gelir üretme potansiyeli sunuyor. 5G’ye geçişin tamamlanmasıyla beraber küresel mobil veri trafiğinin ise 2024 yılı dolmadan 5 kat oranında artması bekleniyor.